Hiểu mình
Đừng từ bỏ vùng an toàn
Từ khái niệm vùng phát triển gần nhất, Phúc nghĩ về những bước học hỏi có điểm tựa và sự hỗ trợ phù hợp.
Nhà tâm lý học Lev Vygotsky đã phát triển Lý thuyết Vùng Phát Triển Gần Nhất (Zone of Proximal Development - ZPD). Lí thuyết đó được phát biểu như sau:
- "ZPD là khoảng cách giữa những gì một người có thể làm được một cách độc lập và những gì người đó có thể làm được với sự hỗ trợ của người khác có kinh nghiệm hơn."
Vậy sử dụng lý thuyết này như thế nào?
Theo lý thuyết này, bất cứ sự phát triển bền vững nào thì cũng đều phải dựa vào một vùng trước đó đã sẵn có là "Vùng hiện tại" - là vùng mà tự bạn có thể làm được mà không cần sự trợ giúp của người khác. Vùng mà bạn cảm thấy thoải mái và an toàn ở đó.
Bất cứ sự phát triển nào không dựa theo những yếu tố hiện tại sẽ dễ gây ra khủng hoảng, hoang mang và sợ hãi. Vùng đó gọi là "Vùng ngoài khả năng" - là vùng mà dù bạn có nhận được sự trợ giúp cũng không làm được.
Vì vậy, hãy thoát khỏi vùng an toàn nhưng đừng từ bỏ vùng an toàn. Vì ở nơi đó có:
- Những điều làm mình thấy dễ chịu, mình có thể trở về bất cứ lúc nào nếu mỏi mệt.
- Có những người thân yêu thương bạn.
- Có công việc, có thể chưa phải là công việc hoàn hảo những vẫn đang nuôi dưỡng thân thể và thái độ của bạn.
Để vận dụng lý thuyết ZPD để phát triển thì bạn cần:
- Nhận những trợ giúp từ người có kinh nghiệm hơn trong lĩnh vực bạn muốn phát triển.
- Nhìn nhận những yếu tố hiện tại của bạn đề nhìn ra vùng phát triển gần nhất của mình là gì.
- Cực kì cẩn trọng khi bước đến vùng ngoài khả năng, bởi vì đó giống như một canh bạc mà bạn sẽ phải trả giá bằng cả sức khoẻ thể chất, tinh thần, mối quan hệ và cả tài chính của mình.
Minh Phúc
Bài gốc đăng trên Facebook ngày 05/12/2024. Xem bài Facebook gốc.
Ảnh gốc được giữ nguyên nội dung, chỉ chỉnh màu nhẹ và thêm logo Mindful Space.